Cemal Şakar

CEMAL ŞAKAR/AŞK EDEBİYATI MI?

Sat, 03 Oct 2009 23:53:00 +0300

Âdem’in Aşkı Bilmesi

Mistik öğreti genellikle Âdem’in yaratılmasını ve yeryüzüne gönderilmesini aşkla açıklama eğilimindedir: “Allah âlemi sevgiden meydana getirmiştir. O halde sevgi bütün hallere ve makamlara, dolayısıyla bütün işlere eşlik eder.”[1] İbnü’l Arabî’nin bu düşüncesi aslında mistisizmin bakışını özetler mahiyettedir. Varlığın esrarı aşkta yatmaktadır; eğer bir insan yaratılış amacının ve hikmetinin ne olduğunu anlamak isterse mutlaka aşkı kavramak zorundadır. Zaten ‘Gizli Hazine’ hadisi de âlemlerin aşktan yaratıldığının en önemli dayanaklarından birini oluşturmaktadır.

Mistikler, Allah’ın isimlerini iki temel kategoride toplar: Rahmet ve Gazap. Onlara göre; Âdem cennetteyken, Allah’ın rahmet ve güzel.. ( devamı )

Cemal Şakar ile konuştuk/ Nurettin Durman

Thu, 13 Aug 2009 20:29:00 +0300

Cemal Şakar: Dünyada neler oluyordu, bense nelerle meşgul oluyordum!09 Ağustos 2009 Pazar 09:00

Cemal Şakar, Aylık dergide yazarken izlediğim bir öykücü. Yazarın gelişimi hayatıyla özdeş olarak sürüyor. Öykü öyküyü yazılmaya çağırırken ben de öykünün ilk çıkış noktalarına varmak için Cemal’e sorularımı yönelttim. O başlangıçlar yok mu? O sessiz sedasız yönelişler. Kalemin insanın.. ( devamı )

Cemal Şakarla Yazı/n, Sanat Kuramı ve Hayat Üzerine

Tue, 04 Aug 2009 23:38:00 +0300

Cemal Şakar’la bu dergilerde yayınlanan yazıları yanında Yazı Bilinci kitabı odaklı bir söyleşi gerçekleştirdik.01.08.2009 23:19

Sanatın artık bilinen işlevini yitirdiğine ilişkin yorumlar, onun yeni bir işlevselliği üstlendiği tarzındaki bakışlara aracılık ederek, bizde de sık sık gündeme getirilen bir konudur. Sanatın sonu sorunundan kültür endüstrisine uzan bir konu bu aslında. Sanat sorunu evet yanlış de.. ( devamı )

Cemal Şakar/Yabancılaşmanın Zevali

Tue, 07 Apr 2009 23:39:00 +0300

Yabancılaşma, tanımı gereği yabancılaşmamış, aslına, ruhuna, yaratılış gayesine uygun bir durumu indimâc eder. Kavramın olumlu bir durumu varsayması; olumsuzluğu, hastalığı tanımlarken atıf yaptığı olumluluk hali nedeniyle aydınlar, kavramı sıkça kullanmışlardır. Özellikle Tanzimat’la iyice gün yüzüne çıkan yarılmanın, kopmanın, çöküşün yarattığı travmatik durumun adlandırılmasında Müslüman aydınların sıkça başvurduğu bir kavram olmuştur.
Hegel’in metafizik tanımının yanında Marks’ın materyalist bir anlam yüklemesiyle sözcük dağarcığımıza giren kavram daha sonraları akıl hastalığı anlamına kadar genişlemiştir. Ahmet Cevizci, sözlüğünde yabancılaşmaya .. ( devamı )

CEMAL ŞAKAR / ÖYKÜNÜN AYDINLIĞI

Sat, 28 Mar 2009 18:22:00 +0200

Marks’tan ilhamla sanat afyondur, dersek fazla mı ileri gitmiş oluruz! Nietzsche’den uzun bir alıntıyla tezimizi destekleyelim: “Başımıza bir kötülük geldiğinde ya nedeni ortadan kaldırarak başa çıkarız onunla ya da duygularımız üstündeki etkisini değiştirerek. Yani yararı belki daha sonra anlaşılacak bir iyilik olarak yeniden yorumlarız kötülüğü. Din ve sanat (ve de metafizik felsefe) kısmen yaşantılar hakkındaki yargımızı (örneğin Tanrı sevdiğini döver ilkesinin yardımıyla) değiştirerek, kısmen de acıdan, genel olarak duygudan bir haz almayı sağlayarak (trajik sanat buradan alır çıkış noktasını) bu duygunun değişmesini sağlamaya çalışırlar. Kişi yeniden yorumlamaya ve bahane bulmaya ne denli eğilimli olursa kötülüğün nedenlerini o denli az kavrayacak ve ortadan kaldıracaktır.” (İnsanca, Pek İnsanca, İthaki Yay., çev. Mustafa Tüzel, İstanbul 2003). Nietzsche yazının devamında dinin ve sanatın narkoz etkisinin azılmasıyla kötülüklerin daha iyi kavranabileceğini söyler.

Simülasyon ve yüksekgerçeklik savlarıyla beraber düşündüğümüzde kötülüğün, zulmün sanat/edebiyat tarafından nasıl da buharlaştırıldığını daha iyi anlayabiliriz. Öykümüz açısından bakıldığında, özellikle son yirmi-yirmibeş yılda onun yarattığı afyon etkisini tüm çıplaklığıyla birlikte görebiliriz. -Genellemelerin her zaman çok önemli isti.. ( devamı )

Cemal Şakar/İnce Sazlar Eşliğinde

Wed, 04 Mar 2009 21:49:00 +0200

“Yıkılır bir gün olur mahkemeler, ma’bedler;

En temiz yerleri en kirli ayaklar çiğner;”

Mehmet Âkif

“Ulvî gayeler, muazzez maksadlar uğrunda yazılmış eserlerimiz bir mecmuayi bile dolduracak kemiyetde değildir. Böyle iken bugün şunun bunun tarafından karalanmış müstekreh paçavraların çoğalmasına neden tarafdar oluyoruz?” Bu soruyu H. Basri Çantay 1939 yılında yayınladığı Ülkü Edebiyatı adlı risalesinde sorar. Yetmiş yıl önce sorulan bu tür sorular, o gün için bile yeni başlatılmış tartışmalar değildi. Meseleyi Eski Yunan’a kadar götürebiliriz. Açıkça görüleceği üzre bu mesele sanatçının tutumuyla, tarafıyla, durduğu yerle alâkalıdır. Elbette böyle bir soruya verilecek cevap da yeni değildir; tartışmanın tarafları veri.. ( devamı )

CEMAL ŞAKAR / EDEBİYATIN MÜEDDEP SUSKUNLUĞU

Mon, 02 Feb 2009 00:29:00 +0200

Modernizm önce tanrıyı öldürdükten sonra rasyonalitenin ağır tahakkümü altında, insanların gelenekten tevarüs ettiği mitleri de, dine ait hurafeler olarak telakki edip toplumsal hafızadan kovdu. Modernlerin inançları ötelenebilir, ertelenebilir değildi. Onlar ötede, zamansal ve mekânsal olarak uzaklarda olan cenneti; hemen, şimdi, burada var etmenin derdindeydiler. Öte dünyada vaat edilenler ‘şimdi’nin içine sığdırılmalıydı. İnsana dair tüm vaatler ve ümitler; zaman ve mekânın içinde, bir anlamda maddî dünyada, sınırlı olanın içinde; ama dokunulabilir, koklanabilir yani ele geçirilebilir bir somutlukta ve ‘bu dünyada var edilmeliydi. Kısacası kendine yeten bir dünya tasavvuru geliştirmenin peşindeydiler.

Ancak kısa bir zaman sonra toplumsal muhayyile ötelere uzanmayan, ötelerden beslenmeyen, sadece rasyonelle aydınlanmış çıplak bir alana tahammül edemeyip maneviyat arayışına girmiş ve bu ilişkiden yeni mitler üretmeye başlamıştır. Burada modernlerin maneviyat, kutsallık üretme biçimlerine, pratiklerine girmeden şu tespiti yapabiliriz: Rasyonalitenin yarattığı aydınlık; ortaya çıkmaya başlayan ulus devletleşme sürecinde insanları bir ortak payda altında toplayabilecek bir çekim oluşturamamıştı.

CEMAL ŞAKAR / SANATTA AYIP OLMAZ

Fri, 09 Oct 2009 20:23:00 +0300

Daha çok görsel sanatlar için kullanılan bu ifade, özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra cinselliğin/erotizmin edebiyatı da kuşatmasıyla birlikte, genelleşerek tüm sanatlar için kullanılır oldu. Modernizmin, tanrıyı öldürüp her şeyi mubahlaştırmasının burada payının büyük olduğunu biliyoruz. Her şeyin görece bir anlam ifade ettiği bu anlayıştan ahlak da kendi nasibini aldı ve ahlakî ilkeler görece bir anlam ifade etmeye başladı. Sahne dışında, toplum tarafından ‘ayıp’ kabul edilen bir edim; artistin ‘sahnedeki’ rolüne dönüştüğünde, sanatsal bir imge olarak kabul edilebilir oldu.

Bu olgu genellikle, yaşananların ya da anlatılanların ‘gerçek’ olmadığı; her şeyin ‘rol icabı’ yapıldığı şeklinde açıklandı. Zaten sanat da nihayetinde ‘kurmaca’; gerçeği sadece yansılayan bir ifade biçimiydi.

Aslında sanatın son çözümlemede yalanlanmasından öte, sorun insana ‘şeref’ bahşeden temellerin yıkılmaya çalışılmasıdır. Bu çabayla birlikte ahlak ile yaratılış arasındaki bağ berhava edilmiş; ‘insanî’ nitelikler sorgulanmaya başlanmıştır. İnsan, bu bağsızlığın/yüksüzlüğün getirdiği özgürlük/özerklik sayesinde, hangi kişisel ilkeleri ve özel hakikatleri benimsediğinin çok da önemli olmadığı bireysel bir varolma alanını kendisi için açmıştır. Ahlaklı olma, ahlakî davranma, sözünü ettiğimiz bağsızlık/yüksüzlükle birlikte, bir ödev, sorumluluk olmaktan çıkmış, olumsal bir niteliğe bü.. ( devamı )

Zeki Bulduk/Düşlerin Adamı Cemal Şakar

Mon, 05 Jan 2009 00:51:00 +0200

Cemal Şakarla kısa süren bir yolculuğu paylaşmıştım o gece. Araç bizi Çengelköy sırtlarına doğru götürüyordu. Aracın içerisinde Çehov"un o meşhur tabancası da vardı: Bir öyküde silahtan bahsediyorsanız, o silah mutlaka patlamalı, diyordu ön koltukta oturan ağabeyimiz. Bildiğim bir sözü başka bir ağızdan ve inanarak, tartarak söylenmiş bir biçimde duyunca durdum ve bu adam kim? dedim, araçtan inince Hasan Kuvvet"e. “O, Cemal Abi, Cemal Şakar!” demişti.

Benim öykücülerim vardır.
Duru yazarlar.
Derin yazarlar.

S: Kemal Yazgıç/Hayalperdesi'ne yansıyanlar

Sun, 12 Oct 2008 19:20:00 +0300

Kendini “öyküye” hasretmiş bir yazarımız olan Cemal Şakar’ın Selis Yayınları’ndan çıkan 5. öykü kitabı Hayalperdesi, onun ulaştığı ustalığı ispatlayan bir kitap. 12 öyküden oluşan kitapta, Şakar’ın öykü dünyası “sağlam” bir kurguya, emek mahsülü bir dile yaslanıyor. Ancak bundan ibaret de kalmıyor. Çünkü “insanı” anlatıyor Cemal Şakar.
Kendisiyle yapılan bir söyleşide “insanın yeryüzünde bulunma halini en güzel anlatan duyarlılığın hüzün olduğunu düşünüyorum” diyen Şakar’ın kitabında yenilen, tutunamayan karakterler çok. Kah kendine, kah çevresine kah ideallerine yenilen insanlar bunlar. Ancak en çok da KENDİLERİNE. Bilgisayarın Word Belgesine “Anlatabilmeliydim” yazıp devamını getiremeyen yazarın, televizyonda haberlerden Bağdat, Kudüs, Kabil haberlerine kaç kişi ölmüş diye bakmaktan ve dedikodu yapıp, enerjilerini ev, otomobil almaktan başka “anlamlı” bir şeye odaklamayan eski idealist arkadaşların, “Güneşe Yürümek” isterken bir işporta tezgahına bile tutunamayan devrimcinin en büy&uum.. ( devamı )

Cemal Şakar

CEMAL ŞAKAR/AŞK EDEBİYATI MI?

Cemal Şakar ile konuştuk/ Nurettin Durman

Cemal Şakarla Yazı/n, Sanat Kuramı ve Hayat Üzerine

Cemal Şakar/Yabancılaşmanın Zevali

CEMAL ŞAKAR / ÖYKÜNÜN AYDINLIĞI

Cemal Şakar/İnce Sazlar Eşliğinde

CEMAL ŞAKAR / EDEBİYATIN MÜEDDEP SUSKUNLUĞU

CEMAL ŞAKAR / SANATTA AYIP OLMAZ

Zeki Bulduk/Düşlerin Adamı Cemal Şakar

S: Kemal Yazgıç/Hayalperdesi'ne yansıyanlar

Cemal Şakarla Yazı/n, Sanat Kuramı ve Hayat Üzerine